Fitoterapia chorób autoimmunologicznych
Dr Henryk Różański

Hakorośl rozesłana (czarci pazur, diabelski pazur) - Harpagophytum procumbens A.P. de Candolle

rodzina połapkowate – Pedaliaceae


Hakorośl rozesłana (czarci pazur, diabelski pazur) Harpagophytum procumbens A.P. de Candolle (rodzina połapkowate –Pedaliaceae). Roślina pochodzi z Południowej Afryki. Wytwarza bulwiaste korzenie spichrzowe. Bylina dorastająca do 50 cm wys. o łodydze płożącej się. Liście dłoniasto-klapowane. Kwiaty purpurowe, pojedyncze w kątach liści. Owocem jest kolczasta torebka.

   
Hakorośl - Harpagophytum

 

Surowiec zielarski

 

Do celów leczniczych zbierany jest korzeń hakorośli - Radix Harpagophyti. Z korzeni sporządzany jest proszek: Pulves Harpagophyti, ekstrakt płynny i suchy – Extractum Harpagophyti, które następnie służą do wyrobu tabletek, nalewki, kapsułek, maści.


 



Rozdrobniony korzeń hakorośli - Radix Harpagophyti


 

Składniki aktywne

 

Do najistotniejszych składników czynnych korzeni Harpagophytum należą glikozydy irydoidowe (1-3%): harpagozyd (8-p-cynamoiloharpagid; znany od 1962 roku), harpagid (C15H24O10), prokumbina (wyizolowany w 1964 roku), werbaskozyd, izoakteozyd, ponadto trójterpeny (kwas oleanolowy, kwas ursolowy, kwas acetylo-oleanolowy), kwasy fenolowe (kwas chlorogenowy, kwas cynamonowy, kwas kawowy), cukry 50-70% (stachioza, rafinoza, fruktoza), flawonoidy (kwercetyna, kemferol, luteolina), fitosterole (stigmasterol, beta-sitosterol), chinony (harpagochinon).

 

     
Harpagozyd

 

Kwas ursolowy i kwas oleanolowy

 


beta-sitosterol

 

Stachioza

 

Rafinoza

 

Właściwości fitofarmakologiczne, preparaty, dawkowanie

 

Wyciągi z korzenia hakorośli posiadają właściwości przeciwzapalne, przeciwreumatyczne, przeciwartretyczne, przeciwbólowe, pobudzające wydzielanie soków trawiennych, poprawiające trawienie, odtruwające i żółciopędne.

Mechanizm działania polega na hamowaniu powstawania prostaglandyn. Składniki hakorośli są naturalnymi wymiataczami wolnych rodników i nadtlenków. Obniżają poziom cholesterolu we krwi.

Wskazania: reumatoidalne zapalenie stawów, artretyzm, bóle mięśni i stawów, niedokwaśność i bezsoczność żołądka, zaburzenia przepływu żółci, stany zapalne wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, stany zapalne ścięgien i więzadeł, kontuzje sportowe, nerwobóle, zapalenie wielonerwowe, rwa kulszowa; stany zapalne narządów rodnych (np. zapalenie przydatków, zapalenie sromu, upławy, zapalenie jąder), choroby alergiczne, chorobach przeziębieniowe, choroby zakaźne, choroby autoimmunologiczne (autoagresja, np. łuszczyca, toczeń rumieniowaty, ziarnica, twardzina); choroby skórne (trądzik pospolity, trądzik różowaty, łojotokowe zapalenie skóry), stany zapalne i wysiękowe uszu i oczu na tle zakażeń bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych i roztoczowych.

Hakorośl można zastąpić zielem świetlika, zielem szelężnika, zielem zagorzałka, zielem pszeńca, kłączem łuskiewnika, zawierają bowiem również glikozydy irydoidowe (okłady z naparu, równoczesne picie naparu lub nalewki).

Sproszkowany korzeń - Pulves Harpagophyti – 3-5 g dziennie, np. 1 g co 6 godzin; w przypadku chorób artretycznych i reumatycznych przez wiele miesięcy.

Wyciąg płynny - Ekstractum Harpagophyti 2:1 (2 części rozdrobnionego korzenia na 1 część alkoholu) – 1200-2500 mg dziennie.

Nalewka z hakorośli - Tinctura Harpagophyti 1:3 (1 część rozdrobnionego korzenia na 3 części alkoholu 40-60%): 5 ml 3 razy dziennie.

Napar z hakorośli - Infusum Harpagophyti (napar) 3-4%: wypić w 3 porcjach (3-4 g rozdrobnionego korzenia na 100 g wrzącej wody, przykryć, odstawić na 30 minut, przecedzić, dopełnić brakującą ilość wody do 100 g, najlepiej przepłukując odcedzony korzeń gorącą wodą powtórnie). Można stosować do okładów, płukania i przemywania ma skórę i błony śluzowe.

Patrz również: http://luskiewnik.strefa.pl/harpagophytum.html